عراق و ايران

عراق و آتش زير خاکستر

تقريبا يک هفته پيش بود که عادل عبدالمهدي نخست وزير عراق طي فرماني ژنرال « عبدالوهاب الساعدي » فرمانده نيروهاي ضد تروريسم عراق را از مقام خود برکنار کرد . الساعدي فردي نظامي و محبوب بود که در عراق به قهرمان مبارزه با داعش شهرت داشت و توانسته بود طي سالهاي گذشته تعدادي از شهرهاي عراق را از چنگ اين گروه نجات دهد . اين برکناري همان زمان با واکنش هاي تندي در شبکه هاي مجازي و فضاي سياسي عراق مواجه شد . در شبکه هاي مجازي کساني هشتگ زدند« همه ما ساعدي هستيم » و در محافل سياسي نيز کساني از سران ارتش و سياستمداران عراقي با اعتراض نسبت به اين تصميم خواستار ورود مجلس و رسيدگي حقوقي و قانوني به آن شدند . شخص ژنرال الساعدي نيز با لحني اعتراض آميز گفت اين جفايي آشکار بوده و با آن مقابله خواهد کرد.

برکناري الساعدي دلايل پنهاني داشت که برکسي معلوم نشد. با اين حال برخي از منابع عراقي گفتند برکناري الساعدي به دليل نفوذ و تاثير گذاري فرماندهان حشد الشعبي بر نخست وزير بوده است . آنها همچنين از طرح بزرگي پرده برداشتند که به گفته آنها قرار است به مرور نيروهاي ارتش عراق در زيرمجموعه نيروهايي مانند حشد الشعبي قرار گيرند. دليل اينکه اعتراضات امروز عراق رنگ و لحن ضد ايراني و ضد نيروهاي حشد الشعبي به خود گرفته است بايد همين امر باشد. بي ترديد بخشي از نيروهاي ارتش عراق نيز از معترضان حمايت مي کنند و همين امر مي تواند اعتراضات را در عراق پيچيده تر از دفعات گذشته کند .

کشور عراق تقريبا هر سال تابستان شاهد اعتراضات مردمي است . عمده اين اعتراضات به دليل شرايط بد معيشتي ، فقدان برق و آب ، فقدان خدمات رساني عمومي و دولتي ، مساله بيکاري و فقر و محروميت و اين قبيل موضوعات بوده است . دولت نيز به محض شروع اعتراضات با دادن وعده هاي خاص و پخش کردن پول در جاهايي، موفق به ساکت کردن معترضان مي شود. اعتراضات امسال نيز از اين قاعده مستثني نيست و مي تواند در همين چارچوب ارزيابي شود. با اين تفاوت که نظام تصميم گيري در عراق فعلي در مقايسه با گذشته بسيار فشل و ناکارآمد است. دولت عادل عبدالمهدي را بايد يکي از ضعيف ترين دولت هاي عراق پس از صدام توصيف کرد. او خود شخصيت ضعيف و ناتواني دارد و بعد از چند ماه هنوز نتوانسته است کابينه اش را تکميل کند. از سوي ديگر پارلمان عراق نيز به شدت ناکارآمد است و سالهاست که نمايندگانش به فساد و اختلاس بي حد و حصر و فروختن آرايشان شهرت جهاني پيدا کرده اند. براي همين ممکن است دولت و مجلس قادر به کنترل اعتراضات نباشند و با کش پيدا کردن اعتراضات در نهايت منجر به استعفاي دولت شود. در اين صورت بايد در عراق يک انتخابات زودهنگام برگزار کرد و بخصوص اگر به توصيه مقتدا صدر اين انتخابات زير نظر سازمان ملل باشد ممکن است در نهايت منجر به روي کار آمدن افرادي چون ژنرال الساعدي شود. کسي که به شدت با حضور نيروهاي حشد الشعبي مخالف است و به تبع آن حضور ايران در عراق را هم بر نمي تابد. اين سناريويي است که ايران در حال حاضر به شدت تلاش مي کند اتفاق نيفتد . زيرا تغيير شيفت عراق از وضعيتي که هم اکنون دارد به وضعيتي که مخالف منافع ايران باشد يکي از « عمق هاي استراتژيک » ايران را به شدت تخريب خواهد کرد.