عاقبت مردی که جرقه طوفان را زد بی تردید هواداران حماس اگر دست شان می رسید مجسمه ای طلایی از یحیی سنوار می تراشیدند و مانند یک قدیس او را می پرستیدند. سنوار برای آنان یک قهرمان شهید و بی بدیلی است که تا آخر به عهد خود وفادار ماند و ذره ای عقب نشینی نکرد و دشمن خود را ناکام گذاشت و نه تسلیم شد و نه اجازه داد او را زنده زنده دستگیر کنند. بی تردید یحیی سنوار اما برای خیلی دیگر از اعراب و حتی فلسطینی ها و بخصوص لبنانی مظهر حماقت و بی خردی بود که بامرگ خودش هیچ ترحمی را بر نمی انگیزد. سنوار تقریبا براادامه مطلب

سقوط اسد حتمی است ده روز پیش در یادداشتی نوشتم« این بار اسد تنهاست». پنج روز پیش در یادداشت دیگری نوشتم« بادها به سود اسد نمی وزند». حالا بعد از این ده روز باید بنویسم « سقوط اسد حتمی است». این اتفاق به قول قرآن آنچنان « قاب قوسین أو أدنی» شده است که وقتی رسانه ها را مرور می کنی می بینی بیشتر خبرها در باره احتمال فرار خاندان اسد یا پناهنده شدن آنها به این یا آن کشور است. روسیه می گوید هیچ طرحی برای نجات اسد ندارد، عراق می گوید هیچ برنامه ای برای اعزام نیرو به سوریه و حمایت از اسد را ندارد. ایرانادامه مطلب

چرخش ناگهانی به نظرمن چرخش ناگهانی در مساله مذاکره با آمریکا زاییده این سه عامل است: الف: اگر به حرف های مقامات بالادستی در این باره توجه داشته باشیم به صورت اشاره و با کنایه و طنز گفتند « این روزها آمریکایی ها دارند روی کاغذ دنیا را تغییر می دهند»! یعنی دولت ترامپ و آمریکا دچار توهم شده است. یکی از این توهمات آینده غزه است که ترامپ می خواهد آنجا را تصرف و با کوچاندن مردم غزه آنجا را بازسازی کند و به قول خودش یک ریورای تفریحی بسازد. از همین الان شرکت ساختمانی ترامپ [ امثال داماک؟؟] پاشنه ها را وادامه مطلب

از آن بن سلمان تا این بن سلمان استقبال بی نظیر محمد بن سلمان از دونالد ترامپ و ابراز ارادت متقابل ترامپ نسبه به او، علاوه بر اینکه گرم بودن روابط این دو متحد قدیمی را به رخ می کشید، اشتراکات شخصیتی و حرفه ای آن دو را نیز آشکار می ساخت. ترامپ به بن سلمان به عنوان یک کار آفرین سخت کوشی نگاه می کرد که شبانه روز مشغول نوسازی کشورش است. او با کلمات و جملات خود آنچنان تحسینی از محمد بن سلمان کرد که در تاریخ روابط عربستان و آمریکا سابقه ندارد. همو به توصیه و سفارش بن سلمان به یک باره تصمیم گرفت تمام تحادامه مطلب

تغییر استراتژی مذاکره محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت روحانی معتقد است «مذاکره در چارچوب سه‌گانه‌ عزت، حکمت و مصلحت، یک ضرورت است؛ چون احتمالا بتواند تنش‌ها و نزاع‌ها را با سیاست ورزی کنترل کند. اگر نقدی هست، به استراتژی مذاکره و امید به اصلاح آن به نفع منافع ملی است؛ نه اصل مذاکره». این حرف یک دولتمرد جمهوری اسلامی است که به زبان بی زبانی می گوید مساله این نیست که مذاکره کنیم یا نکنیم، مذاکره مستقیم باشد یا غیر مستقیم، مذاکره با اروپا باشد یا با

تلاش مذبوحانه دیپلمات های ایرانی به ریاست عباس عراقچی در شورای امنیت و نیز تلاش مذبوحانه تر چین و روسیه برای جلوگیری از اجرای مکانیسم ماشه به برآیند ای نرسید و قرار شد از در روز جاری این مکانیسم به حالت اجرایی در آید. آقای عراقچی که همین چندی پیش از کتاب خود تحت عنوان « قدرت گفتگو» رونمایی کرد، که به چندین زبان خارجی ترجمه شده بود تا همه دیپلمات های جهان از تجارب شگرف ایشان بهره ببرند، باید در زمان حاضر سرخود را بالا بگیرد که هم توانست تحریم ها را بردارد و هم بن بست

ای کاش می شد که ... ای کاش می شد که سید محمد خاتمی به جای بازی پینگ پنگ و نشان دادن اینکه هنوز جوان و پر انرژی است می رفت و با چند تن از روحانیون اصلاح طلب و مطرح از جمله مراجعی چون آیت الله بیات زنجانی و محقق داماد و همین عبدالله نوری و مهدی کروبی و دیگران جمع می شدند و یک بیانیه سراسری منتشر می کردند و درد دل مردم ایران را بازتاب می دادند و یک صدا مانند مولوی عبدالحمید خواستار تغییر قانون اساسی یا حتی برداشتن نظارت استصوابی می شدند و می گفتند بیش از چهار دهه از عمر این قانون گذشته و کهنه شده اادامه مطلب

حمله حوثی ها به قلب تل آویو به نظرم بنیامین نتانیاهو که می رفت تا با دست پر به آمریکا برود، با حمله اخیر پهپادی یمنی ها به قلب تل آویو باید به شدت سرافکنده باشد. یحیی سریع سخنگوی انصار الله یمن روز جمعه تایید کرد که یک پهپاد این گروه به نام « یافا» توانسته است 2000کیلومتر راه را از یمن تا تل آویو طی کرده و با عبور از شبه جزیره عربستان، شبه جزیره سینا و دریای مدیترانه از سمت غرب خود را به تل آویو رسانده و منفجر کند. این پهپاد 10 کیلویی حدود 10 ساعت در راه بوده و به تناسب مسیر هر ازچند گاه ارتفاع خود را کم یا زیاد می کرده و زیگزاگ می رفته است تا بالاخره در پایین ترین سطح به پرواز در آمده است . به نحوی که از چشم سیستم های ضد هوایی و ضد موشکی گنبد آهنین و زره داود پنهان بماند. فرمانده ارتش اسراییل در واکنش به این حمله گفت ما هنوز در حال بررسی آن هستیم اما بدانید که اسراییل به آن واکنش نشان خواهد داد. او اما نگفت که این واکنش چیست و چگونه و چه زمانی انجام خواهد شد. ارسال این پهپاد که همه می گویند ساخت ایران بوده، در شرایطی صورت می گیرد که تقریبا اسراییل می رفت تا به جنگ غزه پایان دهد. اسراییل همچنین با کمک آمریکا و سایر متحدان غربی خود کوشید جبهه شمال یعنی حزب الله لبنان را نیز به نحوی مدیریت کند که به یک جنگ تمام عیار ختم نگردد. طبعا اسراییل آمادگی آن را ندارد که یک جبهه تازه آنهم در آنسوی شبه جزیره عربستان و دریمن برای خود باز کند. بازگشایی چنین جبهه ای علاوه بر هزینه های فراوان لازمه اش همراهی آمریکا و متحدان غربی آن و بخصوص همراهی عربستان سعودی و کشورهای عربی است که در شرایط کنونی امکان هیچ کدام از این ها فراهم نیست. ضربه پهپادی حوثی ها به اسراییل بلافاصله بازتاب خوبی در بین فادامه مطلب

برهم زدن بازی بزرگان یکی از استدلال هایی که برخی برای حمایت از مسعود پزشکیان در انتخابات پیش رو می آورند این است که گفته می شود وقتی سیستم از بالا مهندسی کرده و بازی مخصوصی را با بازیکنانی مشخص چیده و قرار است طبق برنامه کسانی فقط نقش گرم کردن تنور را داشته باشند و بازی تا نهایت طبق همان نقشه پیش برود، می توان با حمایت غیر منتظره از یک نفر کل این بازی را برهم زد. به تعبیر دیگر با حمایت سراسری و گسترده از نامزدی که او را فقط برای گرم کردن تنور انتخابات گذاشته اند، می توان در اصل این بازی خلل ایجاد کرده و عنصری را وارد سیستم کرد که هرگز تصورش را نمی کردند. به این ترتیب یک فرصت استثنایی ایجاد می شود تا همان نامزد حاشیه ای و نخودی در پشت توپ قرار گرفته و یک پنالتی بزند. اگر این ضربه پنالتی کاملا وارد دروازه حریف شود آنگاه یک هیچ به نفع مردم خواهد بود و نظام ناگزیر خواهد بود در جاهایی انعطاف نشان دهد و دست کم برای چهار سال آینده درگیر با این موضوع بوده و کم تر بر مردم فشار وارد آورد. بگذریم که شاید به گفته برخی روزنه ای هم گشوده شود و فرصت های تازه ای پدید آید و در مجموع کشور را از این وضعیت بن بست به راه تازه ای بکشاند. اما این تحلیل دقیقا برگردان همان اتفاقی است که در سال 76 افتاد و فرصت پنالتی را در اختیار یک روحانی کم تر شناخته شده و متمدن و اصلاح طلب به نام خاتمی گذاشت تا آن ضربه را به گل تبدیل کند و کرد و اتفاقا توپ وارد دروازه حریف شد و جریان اصلاحات در ایران متولد گشت. اما این آغاز دوران بیداری جناح اصول گرا هم بود که هر دوپا را در یک کفش کرده و به قول معروف روزی چندین بحران بر سر دولت اصلاحات تلنبار کرد و آنقدر چوب لای چرخ آن دولت گذاشت تا آخر همه را از آن پشیمان کرد. جریادامه مطلب

برای عبور از این مرحله خطرناک ماجرای سیزده بدر امسال و تلاقی آن با روز2۱رمضان وسالروز شهادت مولای متقیان، چالش معنا دار وشگفت انگیزی را پدید آورده است. این چالش هم برای ایران به عنوان یک کشور با تمدنی چند هزار ساله بود و هم برای یک حکومت دینی و شیعی که از چهاردهه پیش تا کنون بر این کشور حاکم است، آزمونی دشوار و فوق العاده حساس خواهد بود. نتیجه این آزمون را نمی دانم. چون این یادداشت دقیقا در شب سیزده بدر نوشته می شود. این تصادف و تقارن تقویم قمری و شمسی چالش بزرگی را پدید آورده که در عین حال شکاف عظیم متن پیدا و پنهان جامعه ایرانی را آفتای می سازد. شکاف فرهنگی و مذهبی بزرگی که در اثر سیاست ها و اعمال و رفتار یک حکومت دینی متعصب و خسارت آفرین شکل گرفته و طبق آمارهای رسمی روز به روز بر تعداد افراد بی دین یا بی اعتنا به دین افزوده می شود. آنچنان که به باور این شکاف حتی ممکن است به جنبه های دیگر خشونت آمیز سوق داده شده و خطر دامن گستری را برای ایران و ایرانی پدید آورد. تا آنجا که من می دانم ما در تاریخ خودمان سابقه جنگ داخلی نداریم. البته نزاع بر سر قدرت جای خود داشته است. اما سابقه منازعات فرقه ای و مذهبی و قومی و نژادی و قبیله ای کم نداشته ایم که زخم های برخی از آنها پس از قرن ها و سالها هنوز ترمیم نشده است. به هرحال اگر بخواهیم به حاشیه نرویم ، به نظر من برای اینکه جامعه و ملت ما بتواند از این مرحله خطرناک به طرزی مسالمت آمیز و بسلامت عبور کند سه اقدام مهم ضروری است:۱-اینکه حکومت به طور مطلق دخالت نکند. یعنی مثل گذشته سعی نکند یک قشر را علیه دیگری،خودی را علیه ناخودی،مومن را علیه کافر ودیندار را علیه بی دین به کار گرفته یاتحریک کند. زیرا نتیجه قطعی این کار ورود به یک مرحله خطرنادامه مطلب

ما و جنگ غزه ظاهرا برخلاف کسانی که در داخل می گفتند اسراییل می خواهد پای ایران را به جنگ غزه باز کند و به این وسیله حاکمیت را از افتادن در چنین ورطه ای پرهیز می دادند، این بار دوستان یمنی و عراقی دارند گام به گام پای ایران را به این جنگ باز می کنند. حمله دیشب نیروهای عراقی به چند پایگاه نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه و اردن را باید بخشی از این تلاش ها تلقی کرد. بخش دیگر داستان به موشک پرانی حوثی های یمن مربوط می شود که ظاهرا به رغم هشدار های چین همچنان استمرار داشته و آنها نیز گام به گام دارند پای ایران را به این جنگ باز می کنند. این موضوع را تماس های مکرر وزارت خارجه انگلستان و هشدار ها و تذکرهای پیوسته آمریکایی ها می گوید که ظاهرا دیگر خیلی تکراری و نخ نما شده است. به این ترتیب و در مجموع ایران که از ابتدای جنگ غزه سعی می کرد از آن فاصله بگیرد و حتی در هماهنگی با آمریکایی ها کاری کند که این جنگ از دایره خود در غزه فراتر نرفته و برای مثال حزب الله در لبنان را درگیر نکند، می رود تا در وضعیتی قرار گیرد که دیگر قادر به پس کشیدن از این جنگ نباشد. حرکات ایذایی حوثی ها دریمن و عراقی ها در عراق و سوریه بر روی هم انباشته شده و اینک روند کار را به جایی رسانده است که آمریکا ناگزیر از پاسخ های جدی تری خواهد بود. طرح موضوعاتی مثل اینکه حوثی ها و یا عراقی ها مستقل عمل می کنند و کارهای آنها ارتباطی به ما ندارد دیگر چندان خریداری ندارد. فراموش نکرده ایم که آمریکا نیز از ابتدای جنگ غزه می کوشید تا هم خود و هم ایران را از درگیر شدن یک رویارویی مستقیم باز دارد. اما اینک به نظر می رسد در شرایطی قرار گرفته است که اگر جو بایدن پاسخ محکم و قاطعی به این گونه حملات ندهد بخش بزرگی از شانس خود رادامه مطلب

ایرانیان و مساله فلسطین محمد علی عسگری مهر 1402عملیات اخیر گروه فلسطینی حماس نه تنها اسراییل را غافلگیر کرد و ضربه ای سخت را بر آن تحمیل نمود که جهانیان را نیز در بهت و حیرت فرو برد. این حیرت تا آنجا بود که بسیاری از مردمان جهان را به اتخاذ موضعی متناقض در برای مساله فلسطین و اسراییل برانگیخت.در ابتدا پخش ویدئوهای مربوط به عملیات حماس که توحش و داعش صفتی رزمندگان فلسطینی را برملا می ساخت افکار عمومی جهان را به هواداری از اسراییل برانگیخت. اما در پی آن بمباران غزه و نسل کشی فلسطینی ها این بار توحش بی پروای اسراییل یا به نمایش می گذاشت و در نتیجه افکار عمومی جهان را به نفع فلسطینی ها تغییر داد. این جنگ نابرابر همچنان استمرار دارد و کسی نمی داند آخر و عاقبت آن به کجا ختم خواهد شد. ایرانیان نیز از ابتدای این حادثه مواضع متناقضی گرفتند که از مخالفت صریح با گروه های فلسطینی تا حمایت از آنان امتداد داشت . این مواضع هرچند ریشه های تاریخی دارد و از گذشته های دور در بطن جامعه ایرانی وجود داشته است اما جنگ اخیر غزه فرصتی را فراهم کرد تا بیرون ریخته شده و در معرض دید همگان قرار گیرد. در عین حال فرصتی را فراهم ساخت تا یک بار دیگر چون آینه ای صافی ترکیب کلی و جزئی جامعه ایرانی را آشکار سازد تا با نگریستن بدان بتوان بر مبنای واقعیت های آن قضاوت کرد یا راه حلی برای برون رفت از شرایط کنونی و دست یافتن به فردایی بهتر یافت. به نظر من در مجموع این موضع گیری ها را می توان در سه سرفصل خلاصه کرد: الف : طرفداران فلسطین: این گروه شامل طیف گسترده ای می شود که هرچند به لحاظ آماری در جامعه ایران اقلیت تلقی می شوند اما چون متصل به حاکمیت بوده از قدرت زیادی برخوردار است. بخش عمده این ها را حامیان نظام کنوادامه مطلب

نسل جدید به دنبال رهایی یا آزادی؟ محمد علی عسگری منظورم از نسل جدید احتمالا متولدین دهه های هشتاد و هفتاد و بخشی از دهه شصت است که امروز در قامت نسل جدید خود را نشان داده و میدان دار شده است. تا پیش از اعتراضات سال گذشته کسی این نسل را تحویل نمی گرفت و عمدتا روشنفکران نیز آنان را نسلی بی هویت تلقی می کردند که دنباله رو مدهای جهانی بوده و قادر به ایجاد تغییرات معنا داری در زندگی خود و اجتماع شان نیستند. این داوری هنوز تا حدودی باقی است هرچند تحولات سال گذشته یک شمای دیگر از نسل جدید را نشان داد که تقریبا اکثر ناظران اجتماعی و سیاسی را انگشت به دهان کرد. حضور پر شور جوانان در تجمعات خیابانی و شجاعت وصف ناپذیرشان در مقابله با خطرها موضوع را به یک معمای بزرگ تبدیل کرد و جامعه شناسان در صدد گشودن رازهای این معما تحت عناوین « دهه هشتادی ها » یا « نسل زد » و غیره برآمدند که نیازی به تکرار آنها در اینجا نیست. با همه این احوالات، به نظر من یکی از مهم ترین کلید واژه های نسل جدید « رهایی» است. به معنی رها شدن از یک سری قید و بندها . از این رو نسل جدید به هیچ وجه مانند نسل های پیشین – بخصوص نسلی که در انقلاب 57 مشارکت داشت - آرمانخواه نیست و به هیچ وجه به دنبال براندازی و یا جایگزین کردن یک نظام سیاسی نیز نیست. حتی - برعکس تصوری که گاهی خود را به اشتباه نشان می دهد و عملکرد گروهی خاص یا بخشی مشخص را به نام اکثریتی می نویسند- به دنبال احیای دوباره دوران پهلوی نیز نیست. از یک نظر می توان نسل جدید را از تبار همان نسل های گذشته ای به شمار آورد که انقلاب کردند و ایده ئولوژی داشتند و ایثار می کردند و جان برکف بودند و حاضر بودند به خاطر آرمان های شان بکشند و کشته شوند. طی چهار دهه گذشته این تسلادامه مطلب

امام علی (ع)؛ حرکت در جهت عکس تاریخ محمد علی عسگری با مبعوث شدن پیامبر گرامی اسلام دین تازه ای پا به عرصه وجود نهاد. این دین سیزده سال در مکه با دشمنانش در حالت ستیز و مبارزه بود. با هجرت به مدینه دین جدید پایگاه اجتماعی و سیاسی نیرومندی پیدا کرد و توانست با دشمنانش که به صورت سیاسی و نظامی به این شهر حمله می کردند مقابله کند. در نهایت به هنگام رحلت پیامبر دین جدید تقریبا در اکثر نقاط شبه جزیره عربستان پخش شده بود. برداشت اولیه و أبدی قرآن و پیامبر و یاران وفادارش این بود که دین جدید به کلی زندگی انسان را متحول خواهد می کند به گونه ای که دنیا را به آخرت متصل می سازد و عنقریب بهشت و دوزخ برپا خواهد شد. اما بلافاصله با مرگ پیامبر تاریخ این دین را به جاده خود برگرداند و این اتفاق کوچکی نبود که در سقیفه بنی ساعده رخ داد. انتخاب ابوبکر به جانشینی پیامبر که به قول عمر « ناگهانی» صورت گرفت یک اتفاق ساده بود بلکه بر یک پشتوانه نیرومند تاریخی استوار بود. این پشتوانه حکایت از آن داشت که دنیا به آخر نرسیده و قرار نیست به این زودی ها بهشت و جهنمی گشوده گردد. به عبارت دیگر پس از یک دوره کوتاه زیستن در شرایطی آرمانی دوباره تاریخ همان مسیر قدیمی خود را دنبال می کند و بنابراین اقتضای این تداوم حرکت، حضور و زمامداری کسانی نظیر ابوبکر و عمر است که می توانند خود را با این رویکرد هماهنگ سازند نه امام علی که با این مسیر تاریخ سر جنگ داشت. بسیاری از متفکران و مورخان انحراف اسلام را از مسیر اصلی خود و تبدیل پیامبری به خلافت و خلافت به سلطنت را از دوران امویان و به زمامداری معاویه بن ابوسفیان منسوب می کنند. حال آنکه برخی دیگر حتی دوره خلافت راشدین– منهای امام علی – را نیز مقدمه ای بر همین روند تلقیادامه مطلب

زبان فارسی، خط عربی محمد علی عسگری این نکته روشن نیست که ایرانیان از چه تاریخی خط عربی را برای نوشتن زبان خود که فارسی دری بود به کار برده اند. اما تاریخ نگاران گفته اند دیوانسالاری عصر سامانی از الفبای عربی برای زبان فارسی استفاده می کرد. شاید به همین دلیل بود که ریچارد فرای تاکید داشت « رودکی در تغییر خط از پهلوی به فارسی نقش داشته است». این درحالی است که خانلری کهن ترین متن تاریخ دار فارسی باقی مانده را متعلق به قرن پنجم هجری می دانست. در این میان آنچه مسلم است اینکه ایرانیان از مدت ها پیش از اسلام از خطوط گوناگونی برای بیان مطالب دینی یا ادبی و هنری خود استفاده می کردند که سه خط عبری، مانوی و پهلوی از همه مشهورتر بود. ابن ندیم فهرستی از این خطوط را ارائه کرده است. گفته شده پس از اسلام نیز کلماتی که بر روی سکه های حکمرانان اسلامی ثبت شده بود غالبا تقلید و تکرار همان کلماتی بود که در دوره ساسانی بر روی سکه ها نقش می بست. بعدها نیز که تغییراتی در سکه های ساسانی داده شد مطالب درج شده بر روی سکه ها به دو خط کوفی و پهلوی بود. چنانکه کتیبه برج لاجیم در شمال ایران نیز به هردو خط کوفی و پهلوی نقش شده است. این ابهامات تا حدودی در باره خط عربی نیز وجود دارد. به نحوی که بر سر منشاء این خط همچنان بحث هایی مطرح می شود. برخی خط عربی کنونی را دارای منشایی ایرانی دانسته اند چون به روایتی از خط کوفی اخذ شده است. بلاذری نیز به سرچشمه های خط عربی از انبار و سپس حیره اشاره کرده است. از آنجا که حیره در گذشته بخشی از ایران قدیم بود می توان نتیجه گرفت که خط کوفی احتمالا ریشه هایی در خط فارسی باستان داشته است. ممتحن نیز به نقل از إبن رسته نوشته است « اهالی حیره خط را به مسلمانان آموخادامه مطلب