ایران - عربستان

زنگ خطر جدی برای ایران

محمد علی عسگری

اينکه رييس ستاد ارتش اسراييل با يک رسانه سعودي گفتگو کرده و در آن از « تبادل اطلاعات با عربستان جهت مقابله با ايران » سخن مي گويد و از سوي ديگر مفتي عربستاني فتوا مي دهد که مي شود براي مقابله با حزب الله و ايران از اسراييل کمک گرفت اتفاقات ساده اي نيست . صحبت بر سر اينکه چه شد که کار به اينجا رسيد يا اينکه چه عواملي دست اندر کار بودند که دو کشور اسلامي يعني ايران وعربستان را به چنان نقطه اي رساندند ديگر سودي ندارد . تنها صحبت بر سر ابعاد اين همکاري و نحوه مقابله با آن است که مي تواند تا حدودي گره گشا باشد .

عبدالباري عطوان تحليل گر معروف عرب با اشاره به مصاحبه گادي آيزنکوف ، رييس ستاد مشترک ارتش اسراييل با پايگاه اينترنتي « ايلاف » نوشت : « اين اظهارات بدان معناست که يک ائتلاف نظامی بین ریاض و تل آویو در حال تثبیت شدن است زیرا مبادله اطلاعات نظامی بین ارتشها بیشتر در زمان جنگ و در چارچوب ائتلاف ضد يک دشمن مشترک انجام میشود ». به عبارتي روشن تر اينکه رييس ستاد ارتش اسراييل مي گويد ما حاضر به تبادل اطلاعات هستيم به معناي آن است که براي يک حمله بزرگ مشغول جمع آوري اطلاعات لازم و مشترک هستيم . البته شايد بشود اين تحليل را کمي تا قسمتي شتابزده دانست .

اما فراتر از اين مصاحبه مهم و روشنگر که در آن به شدت بر روي اشتراکات عربستان و اسراييل در مقابله با ايران وحزب الله تاکيد شده است ، مي توان خبرهاي ديگري را هم در نظر گرفت که درمجموع بيانگر تهيه مقدمات لازم براي اجراي يک سناريوي خطرناک عليه حزب الله و ايران است . براي مثال شبکه الجزيره با نقل همين مصاحبه اضافه کرد : « منابع اسراييلي گفتند بنيامين نتانياهو از پيش نسبت به اين مصاحبه اطلاع داشته و درجريان آن بوده است » وي همچنین در پيامي توييتري نوشت : «دولت هاي پيشرو عربي مانند عربستان ، امارات و مصر و بسياري ديگر از همسايگان عرب تهديد ايران را همانطور مي بينند که اسراييل مي بيند و اين کاملا درست است » .

درکنار اين ها مي شود از سفر مخفيانه محمد بن سلمان به تل آويو حدود دوماه پيش يا سفر جراد کوشنر داماد ترامپ به عربستان در يک ماه پيش يا استعفاي اجباري سعد حريري از رياض در دو هفته پيش و آمادگي نظامي اسراييل براي حمله به لبنان درهمان زمان و بعد تکذیب منابع اسراييلي با این بهانه که عربستان قصد دارد «بخش کثيف اين جنگ » را برعهده ما بگذارد و درنهايت اظهارات عادل الجبير وزير خارجه عربستان مبني بر اينکه در لبنان ديگر « کاسه صبرمان لبريز » شده است ، یاد کرد که گویی همه با سرعتی سرسام آور در يک جهت به پیش برده می شود . همان جهتي که از يک سال پيش دونالد ترامپ رييس جمهور آمريکا اعلام کرده بود و بعد هم در نشست مهم و مشترکي که با مقامات ارشد کاخ سفيد و فرماندهان نظامی آمریکا داشت بر آن تاکید و به صراحت هدف آمریکا را در شرایط کنونی علیه ایران برملا کرد . هدفی که دارای دو اهرم مشخص بود : یکی بازگرداندن تحریم ها از هر راه ممکن و دیگری مقابله با قدرت نفوذ منطقه اي ايران . هدف نخست را خود آمریکا به کمک متحدان اروپایی اش تعقیب می کند و هدف دوم به عربستان سعودي سپرده شد تا با همکاری اسراییل آن را دنبال کند .

دراین میان برخي تحليل گران ائتلاف سه گانه عربستان ، آمريکا و اسراييل عليه ايران را يک بازي نمايشي و بیشتر با هدف تخريب و تجزيه عربستان مي بينند و مي گويند در واقع اسراييل و آمريکا هيچ کدام خود مايل به ورود به يک درگيري نظامي مستقیم و پرهزينه با ایران نیستند و بنابراین صرفا می خواهند عربستان را وارد این بازی کنند . آنها با الگو گرفتن از تجربه جنگ عراق عليه ايران در سالهاي گذشته مي گويند در صورت وقوع چنين جنگي دو کشور مدعي و قدرتمند منطقه تضعيف شده و دردراز مدت دچار فروپاشي و تجزيه مي گردند . ( بگذریم که عربستان نیز با دریافت همین برداشت تلاش می کند آمریکا یا اسراییل را به این درگیری بکشاند! ) . اما برخي ديگر بر اين باورند که اين بار ائتلافي جدي عليه ايران شکل گرفته است که هدف اصلي اش در درجه اول قطع شاخه هاي نفوذ منطقه اي ايران - از لبنان گرفته تا يمن - و در درجه دوم وارد آوردن فشارهای سیاسی و اقتصادی توام با آن به منظور فروپاشي نظام از داخل است .

به هرحال هرکدام از اين تحليل ها که در نظر گرفته شود وضعيت خطرناکي را براي کشور ما ترسيم مي کند که بايد هرچه زودتر براي آن تدبيري انديشيد . اگر ایران در برابر تهدیدهای ترامپ مبنی بر پاره کردن برجام تاکنون توانسته است از راههای قانونی و بخصوص با همکاری با کشورهای اروپایی مقاومت کند دربرابر تهدید مستقیم عربستان و اسراییل نیز چاره ای جز گشودن درهای همکاری به روی متحدان منطقه ای بخصوص کشورهای عرب ندارد . دراین میان دولت های اردن ، کویت ، عمان و بخصوص مصر از اولویت بیشتری برخوردار بوده و در چنین شرایطی می توانند به جای همراهی و همسویی با عربستان در کنار ایران قرار گرفته یا دست کم از مواضع افراطی عربستان نسبت به ایران فاصله بگیرند .