مالزی - مهاتیر محمد

نگرانی سیاسی از بهحاشیهرفتن، یا اینکه نسلهای جدید نام و دستاوردهایش را فراموش کنند، او را وادار به تصمیمات عبثی میکند که کل تاریخ گذشتهاش را زیر سؤال میبرد. این وصف حال این روزهای «مهاتیر محمد»، چشمپزشک و نخستوزیر سابق مالزی، است؛ کسی که نوسازی مالزی را رقم زد و از یک کشور زراعتی به کشوری صنعتی تبدیل کرد. مهاتیر محمد، رهبر حزب «جبهه ملی متحد ملاوی» - اومنو- بود که مدت ٢٢ سال زمام امور در این کشور را برعهده داشت. او در سال ٢٠٠٤ قدرت را به جانشینش «عبدالله احمد بداوی» تحویل داد و پس از او نیز «محمد نجیب عبدالرزاق» نخستوزیر مالزی شد. او از خانوادهای آریستوکرات و سیاستمداری معروف از خانوادهای سرشناس است. بااینحال به نظر میرسد مهاتیر محمد دوست ندارد صفت نخستوزیر سابق را روی او بگذارند. برای همین هر از چند گاهی شعارهای جنجالی و دهانپرکنی میدهد که خوراک رسانههای داخلی و خارجی است. او حتی سعی میکند هر طور شده خود را در حافظه جوانانی نگه دارد که همعصر او نبودند. برای مثال در فیلمهای علمی تخیلی ازجمله «کپسول» شرکت میکند تا بهعنوان یک شخصیت حقیقی در داخل کپسول زمان رفته و آینده مالزی را به تماشا بنشیند؛ آیندهای که طبق برنامه توسعه معروف به «دیدگاه ٢٠٢٠» باید تحقق پیدا کند. اما قهرمان فیلم ناگهان کپسول را ربوده و آن را به ابتدای دهه ٤٠ برمیگرداند؛ یعنی به دوران مقاومت در برابر تهاجم ژاپنیها. مهاتیر محمد با داشتن بیش از ٩٠ سال سن تلاش میکند دوباره به قدرت بازگردد. او این اصل را نادیده میگیرد که «هر مرحلهای مرد خودش را دارد» یا «مصلحت میهن اقتضا میکند خون تازه و جوانی در ساختار دولت» دمیده شود تا از انحطاط آن جلوگیری شود. خبرهایی که از کوالالامپور میرسد نشان میدهد مهاتیر محمد قصد بازگشت به عرصه سیاسی کرده است. او برای این کار به ائتلاف مخالف حزب حاکم مالزی – اومنو- پیوسته است. حزبی که از سال ١٩٧٥و زمان استقلال بر این کشور حاکم است. حزبی که مهاتیر محمد در بطن آن رشد کرد و نماینده، وزیر و معاون نخستوزیر شد و از سال ١٩٨١ تا ٢٠٠٣ در این مقام باقی ماند. حتی خبرها حکایت از این دارد که او بدش نمیآید در صورت پیروزی ائتلاف جدید در انتخابات آینده که قرار است نیمه سال بعد برگزار شود، یک بار دیگر حکومت را به دست گیرد. اما این ائتلاف جدید چگونه ائتلافی است و ترکیب از چه کسانی است؟ تا چه حد احتمال پیروزی آن میرود و اساسا دلیل ظهور آن چیست؟ بگذارید از همین سؤال آخر شروع کنیم. احزاب و گروههای سیاسی مالزی چند سال است که تلاش میکنند با تشکیل ائتلافها و با شیوههای قانونی و غیرقانونی انحصار حزب حاکم را بشکنند. ابتدا در سال ٢٠١١ همزمان با حوادث موسوم به «بهار عربی» تظاهرات بیسابقهای در مالزی هم به راه افتاد. این گروهها و تشکلها در سال ٢٠٠٨ موفق شده بودند برای نخستینبار اکثریت پارلمانی را از حزب حاکم بگیرند. سپس در سال ٢٠١٣ آنها موفق شدند این پیروزی را تقویت کنند. با این حال ائتلاف مخالفان همچنان شکننده بوده و فاقد یک دیدگاه سیاسی یکپارچه درباره نحوه اداره کشور است. در مقابل اما ائتلاف حاکم به رهبری «اومنو» همچنان دارای وحدت بوده و از یک مشروعیت تاریخی برخوردار است. میلیونها مالزیایی از این ائتلاف حمایت میکنند و ترجیح میدهند به جای اینکه به احزاب کمتجربه رأی بدهند و قدم در راهی نامشخص بگذارند اجازه دهند تا حزب حاکم برنامههایش را ادامه دهد. از این گذشته رسانههای اصلی و تأثیرگذار مالزی نیز از دولت حمایت میکنند چراکه دولت نجیب رزاق نیز به لحاظ اقتصادی پیشرفتهای خوبی داشته است. بااینحال این روزها دولت حاکم دچار مشکلات سیاسی و قضائی متعددی بهویژه در رابطه با پروندههای فساد شده است. گفته میشود دولت بخشی از اموال مخصوص توسعه اقتصادی مالزی را به حسابهای بانکی خاص در خارج منتقل کرده است. با وجودی که دادستان کل مالزی میگوید هنوز هیچ اتهامی اثبات نشده، اما مهاتیر محمد و برخی دیگر از کسانی که هوس قدرت کردهاند دست از تبلیغات خود علیه نخستوزیر برنمیدارند و اعتبار او را زیر سؤال میبرند. آنها حتی با سوءاستفاده از مسئله فساد شرکت زراعی «ویلدا» که در تملک دولت است، ساکنان روستاها را تشویق میکنند تا به حوزههای انتخاباتی مخصوص آنها بروند و رأی دهند. درمجموع اما اپوزیسیون کنونی ضعیف است. ستون فقرات این مخالفان را حزب «پرساتو» تشکیل میدهد که تازهتأسیس بوده و مهاتیر محمد با کمک «محیالدین یاسین» آن را به وجود آورد. یاسین در دولت نجیب رزاق، پست معاون نخستوزیر و وزیر آموزش وپرورش را برعهده داشت اما در سال ٢٠١٥ به دلیل همان مسائل مربوط به فساد از کار برکنار شد. عجیب اینکه «انور ابراهیم» رقیب سرسخت مهاتیر محمد از این ائتلاف استقبال کرده و از مردم خواسته از آن حمایت کنند. این هم یک علامت سؤال دیگر در برابر این حرکت است!
منبع: الاتحاد